
มะเร็งท่อน้ำดี
(Cholangiocarcinoma; CCA)
มะเร็งท่อน้ำดีคืออะไร?
โรคมะเร็งท่อน้ำดีเป็นมะเร็งของเซลล์เยื่อบุท่อทางเดินน้ำดี ซึ่งพบอุบัติการณ์สูงที่สุดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย โดยมีผุ้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดีรายใหม่ปีละประมาณ 20,000 ราย ทั้งนี้ภาวะการอักเสบแบบเรื้อรังที่มีสาเหตุมาจากการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ (Opisthorchis viverrini, Ov) ถือว่าเป็นสาเหตุสำคัญของมะเร็งท่อน้ำดีในประเทศไทย
การแบ่งชนิดของ มะเร็งท่อน้ำดี (Cholangiocarcinoma) ตามตำแหน่งทางกายวิภาค เป็นการแบ่งที่ใช้กันมากที่สุด เพราะมีผลต่ออาการ แนวทางรักษา และพยากรณ์โรค โดยแบ่งได้เป็น 3 ชนิดหลักดังนี้
มะเร็งท่อน้ำดีในตับ (Intrahepatic cholangiocarcinoma)
- เกิดจากท่อน้ำดีขนาดเล็ก ภายในเนื้อตับ
- มักแสดงอาการคล้ายมะเร็งตับ เช่น ปวดชายโครงขวา น้ำหนักลด
- ระยะแรกมัก ไม่ค่อยมีดีซ่าน
- การรักษาหลัก: ผ่าตัด (ถ้าเป็นได้) ± เคมีบำบัด
มะเร็งท่อน้ำดีบริเวณขั้วตับ (Perihilar cholangiocarcinoma)
- เกิดตรงจุดที่ท่อน้ำดีซ้ายและขวา มารวมกันที่ขั้วตับ
- เป็นชนิดที่พบบ่อยที่สุด
- มักมีอาการ ตัวเหลือง ตาเหลือง คัน ผิวหนังซีด อุจจาระสีซีด
- การผ่าตัดทำได้ยาก ต้องอาศัยทีมเฉพาะทาง
มะเร็งท่อน้ำดีนอกตับส่วนปลาย (Distal extrahepatic cholangiocarcinoma)
- เกิดที่ท่อน้ำดีนอกตับ ส่วนล่าง ใกล้ตับอ่อนและลำไส้เล็ก
- อาการเด่นคือดีซ่านคล้ายชนิดขั้วตับ
- การรักษามักเป็นการผ่าตัดแบบ Whipple operation
