มะเร็งท่อน้ำดี

มะเร็งท่อน้ำดี
(Cholangiocarcinoma; CCA)

มะเร็งท่อน้ำดีคืออะไร?

โรคมะเร็งท่อน้ำดีเป็นมะเร็งของเซลล์เยื่อบุท่อทางเดินน้ำดี ซึ่งพบอุบัติการณ์สูงที่สุดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย โดยมีผุ้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดีรายใหม่ปีละประมาณ 20,000 ราย ทั้งนี้ภาวะการอักเสบแบบเรื้อรังที่มีสาเหตุมาจากการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ (Opisthorchis viverrini, Ov) ถือว่าเป็นสาเหตุสำคัญของมะเร็งท่อน้ำดีในประเทศไทย

การแบ่งชนิดของ มะเร็งท่อน้ำดี (Cholangiocarcinoma) ตามตำแหน่งทางกายวิภาค เป็นการแบ่งที่ใช้กันมากที่สุด เพราะมีผลต่ออาการ แนวทางรักษา และพยากรณ์โรค โดยแบ่งได้เป็น 3 ชนิดหลักดังนี้

มะเร็งท่อน้ำดีในตับ (Intrahepatic cholangiocarcinoma)

  • เกิดจากท่อน้ำดีขนาดเล็ก ภายในเนื้อตับ
  • มักแสดงอาการคล้ายมะเร็งตับ เช่น ปวดชายโครงขวา น้ำหนักลด
  • ระยะแรกมัก ไม่ค่อยมีดีซ่าน
  • การรักษาหลัก: ผ่าตัด (ถ้าเป็นได้) ± เคมีบำบัด

มะเร็งท่อน้ำดีบริเวณขั้วตับ (Perihilar cholangiocarcinoma)

  • เกิดตรงจุดที่ท่อน้ำดีซ้ายและขวา มารวมกันที่ขั้วตับ
  • เป็นชนิดที่พบบ่อยที่สุด
  • มักมีอาการ ตัวเหลือง ตาเหลือง คัน ผิวหนังซีด อุจจาระสีซีด
  • การผ่าตัดทำได้ยาก ต้องอาศัยทีมเฉพาะทาง

มะเร็งท่อน้ำดีนอกตับส่วนปลาย (Distal extrahepatic cholangiocarcinoma)

  • เกิดที่ท่อน้ำดีนอกตับ ส่วนล่าง ใกล้ตับอ่อนและลำไส้เล็ก
  • อาการเด่นคือดีซ่านคล้ายชนิดขั้วตับ
  • การรักษามักเป็นการผ่าตัดแบบ Whipple operation
มะเร็งท่อน้ำดี